Αντιμετωπίζοντας τους εφήβους μας στην κοινωνία της κρίσης

Στις 19 Φεβρουαρίου 2014 έδωσα την ακόλουθη διάλεξη σε εκδήλωση της Ομοσπονδίας Γονέων Μέσης και Τεχνικής εκπαίδευσης Πάφου στην Αίθουσα Τελετών του Α' Λυκείου Πάφου. Αναδημοσιεύω εδώ το κείμενο, για όσους φανεί χρήσιμο.

Αγαπητοί συμπολίτες, φίλοι, γονιοί των παιδιών Μέσης και Τεχνικής εκπαίδευσης Πάφου,

Καλησπέρα σας.

Είμαι η Θέκλα Πετρίδου και νιώθω συγκίνηση που 21 χρόνια μετά μιλώ ξανά από αυτό το ίδιο μικρόφωνο όπου εκφώνησα την ομιλία στην αποφοίτηση μου το 1993.

Νιώθω άγχος και συγκίνηση και για αυτό, ενώ δεν το συνηθίζω πλέον, έκατσα και έγραψα αυτή την εισήγηση για να είμαι σίγουρη πως θα την βγάλω J

Αρχίζουμε λοιπόν.

Η κοινωνία μας σήμερα περνά κρίση σε όλα τα επίπεδα.

Δεν θα μπω στην διαδικασία να περιγράψω την κρίση, θα μπω κατευθείαν στο θέμα.

Εφηβεία

Εκείνη η άτσαλη φάση στην ζωή του ανθρώπου όπου το σώμα του και η ανάπτυξη του εγκεφάλου του του λένε πως είναι ενήλικας, ενώ η κοινωνία γύρω του του επιβάλλει να περάσει τουλάχιστον 10 χρόνια προσαρμογής για να μπορεί να έχει όλες τις ελευθερίες ενός ενήλικα.

Στην σημερινή εποχή, φαίνεται πως η ηλικία της εφηβείας έχει επεκταθεί, ξεκινώντας από πιο νωρίς και τελειώνοντας πιο αργά.

Κάποιοι συνάδελφοι οροθετούν το τέλος της εφηβικής ηλικίας για τις σύγχρονες γυναίκες γύρω στα 26 και για τους άντρες στα 28. Πολύ ενδιαφέρον επειδή θυμάμαι στην πρώτη γυμνασίου στο βιβλίο της Ιστορίας είχαμε μια φωτογραφία με το κρανίο μιας «γριάς 26 χρονών» στο κεφάλαιο για την προϊστορική περίοδο.

Οι λόγοι που έχει προεκταθεί η ηλικία της εφηβείας έχουν να κάνουν πρώτο με την εξέλιξη της κουλτούρας, του πολιτισμού, της επιστήμης και της τεχνογνωσίας. Οι νέοι άνθρωποι σήμερα, παρόλο που γεννιούνται με πρωτόγονο σώμα, καλούνται να ζήσουν σε μια πολύπλοκη σύγχρονη κοινωνία, άρα χρειάζονται μεγαλύτερο διάστημα προσαρμογής και εκπαίδευσης.

Και δεύτερον με την ανάγκη των γονιών να κρατιούνται ψυχολογικά από τα παιδιά τους. Το φαινόμενο της συναισθηματικής αιμομιξίας, τόσο συνηθισμένο στην κυπριακή κοινωνία.

Συναισθηματική αιμομιξία: το να έχουν οι γονείς συναισθηματικές σχέσεις με τα παιδιά τους, πέραν της περιγραφής της σχέσης γονιού-παιδιού. Με άλλα λόγια να καλύπτουν τα συναισθηματικά τους κενά και τα κενά της συζυγικής τους σχέσης, εάν υπάρχει, μέσω της προσκόλλησης στα παιδιά τους. Πράγμα το οποίο έχει ως αποτέλεσμα να δημιουργούνται ενοχικές σχέσεις παιδιών-γονιών και να παρεμποδίζεται η φυσιολογική ψυχοσωματική ανάπτυξη του παιδιού και η ψυχοσυναισθηματική ολοκλήρωση του γονιού.

Ανατροφή παιδιών – γονεϊκότητα

Σχεδόν όλοι οι άνθρωποι είμαστε κατάλληλα εξοπλισμένοι σωματικά για να γεννήσουμε παιδιά. Ιδιαίτερη  προσπάθεια απαιτείται για να τα αναθρέψουμε. Το πιο εύκολο να πετύχουμε είναι να καλύψουμε τις υλικές τους ανάγκες. Τις βασικές ανθρώπινες υλικές ανάγκες: τροφή, στέγη, ένδυση, υπόδηση, ιατρική περίθαλψη. Αν και σε κάποιες οικογένειες στην Κύπρο αυτή την περίοδο ακόμη και αυτές οι βασικές ανάγκες είναι δύσκολο να πληρωθούν.

Θεωρώ πως  απαραίτητη προϋπόθεση για να μεγαλώσουμε, δεν μου αρέσει η λέξη σωστά, θα την χρησιμοποιήσω ποιητική αδεία όμως, τα παιδιά μας, είναι να φροντίσουμε πρώτα να μεγαλώσουμε εμείς οι ίδιοι. Να καλλιεργηθούμε δηλαδή προσωπικά-πνευματικά, κοινωνικά, συναισθηματικά, και ανθρωπιστικά. Οι περισσότεροι από εμάς, και λόγω της ιστορίας του νησιού μας και των ιδιαιτεροτήτων της κοινωνίας μας, δεν έχουμε μεγαλώσει ολοκληρωμένα. Η ανατροφή μας κάπου έχει ξεμείνει στις εξωτερικές/υποκριτικές αξίες μια κοινωνίας προσαρμοσμένης σε διαφορετικές συνθήκες ζωής και είμαστε μπερδεμένοι, συγχυσμένοι και αμφίβολοι με το ένα πόδι στον παραδοσιακό συντηρητικό κυπριακό τρόπο σκέψης και με τον άλλο στον «μοντέρνο» ελευθεριάζον τρόπο ζωής.

Κατά την γνώμη μου, η κυπριακή κοινωνία βρίσκεται τουλάχιστον 20 χρόνια πίσω από τις υπόλοιπες δυτικές κοινωνίες, όσον αφορά στην κοινωνική εξέλιξη. Τον καιρό που οι Γάλλοι ήταν ήδη προετοιμασμένοι φιλοσοφικά και ιδεολογικά για τον Μάη του 68, εμείς είχαμε τις διακοινοτικές ταραχές και μια νεόδμητη κουτσουρεμένη ανεξαρτησία. Τα γεγονότα του καλοκαιριού του 74, 40 χρόνια πριν, σημάδεψαν ανεξίτηλα τον λαό μας και μας έχουν αφήσει με στροφή στον υλισμό και την καλοπέραση, μηδενισμό των ανθρωπιστικών αξιών, πνευματικό αποπροσανατολισμό. Η κυπριακή κοινωνία, λόγω της ιστορίας της, αποτελεί παγκόσμιο φαινόμενο: έχουμε από τα πιο υψηλά ποσοστά πτυχιούχων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης ανάλογα με τον πληθυσμό μας και από τις πιο «καθυστερημένες», αργοπορημένες κοινωνίες όσον αφορά στην ουσιαστική κοινωνική πρόοδο.

Μια απλή παρατήρηση σε σχέση με αυτό. Ενώ σε εξελιγμένες δυτικές κοινωνίες, οι οποίες επηρεάζονται πολύ και από τις εξελίξεις των ανθρωπιστικών επιστημών μέσα από τα πανεπιστημιακά τους ιδρύματα, βρίσκονται σε ένα στάδιο θεώρησης ενός μετα-μοντέρνου τρόπου ζωής, στην Κύπρο πιθηκίζουμε εξωτερικά ένα «μοντέρνο» lifestyle, κουβαλώντας παράλληλα μέσα μας κοινωνικούς φόβους, στερεότυπα, σεξισμό, ρατσισμό, ξενοφοβία και αδυναμία προσαρμογής σε ουσιαστικές συνθήκες και πραγματικότητας. Ένα παράδειγμα: έχουμε από τα ψηλότερα ποσοστά διαζυγίων στην Ευρώπη και όμως από τα χαμηλότερα ποσοστά «αναδημιουργημένων» οικογενειών, remarriages.

Με όλα αυτά που περιγράφω δεν επιχειρώ σε καμία περίπτωση να μηδενίσω τις αξίες της κυπριακής κοινωνίας ούτε την ικανότητα της να εξελιχθεί. Εντοπίζω απλώς κάποια από τα βασικά μας διλήμματα/εσωτερικές συγκρούσεις, τα οποία βρίσκουμε μπροστά μας προσπαθώντας να γίνουμε γονείς που ανατρέφουν παιδιά.

Από την άλλη δεν μπορώ παρά να αναφέρω και κάποια από τα θετικά μας χαρακτηριστικά: οι περισσότεροι γονείς ανησυχούμε για τα παιδιά μας και είμαστε υποστηρικτικοί όταν αντιμετωπίζουν προβλήματα σωματικής και ψυχικής υγείας, παίρνουμε τα παιδιά μας σε γιατρούς, ψυχολόγους, ειδικούς, επιθυμούμε να δώσουμε στα παιδιά μας την ευκαιρία για ανώτερες και ανώτατες σπουδές, θέλουμε τα παιδιά μας να έχουν μια καλύτερη ζωή από την δική μας και γενικώς είμαστε δεκτικοί στο να μαθαίνουμε περισσότερα και να γινόμαστε καλύτεροι γονείς, κι αυτό το αποδεικνύει και η παρουσία τόσων πολλών από εσάς εδώ απόψε.

Επί του θέματος:

Η ανατροφή των παιδιών ξεκινά πολύ πριν από την εφηβεία. Όσοι δούλεψαν σκληρά με το να αφιερώνουν ποιοτικό χρόνο, με το παράδειγμα τους, τις μορφωτικές και διαφωτιστικές εμπειρίες και συζητήσεις με τα παιδιά τους, με σεβασμό στην ξεχωριστή προσωπικότητα και την ελευθερία του ανήλικου ατόμου, θα συναντήσουν λίγα αν όχι καθόλου προβλήματα όταν τα παιδιά τους φτάσουν στην εφηβεία. Και αυτό το εννοώ και το πιστεύω.

Είναι όμως εξαιρετικά δύσκολο, αν όχι ανεφάρμοστο να τα έχουμε κάνει όλα αυτά ως προεργασία, πριν την ηλικία των 12 όπου τα παιδιά έχουν πλήρως αναπτυγμένο εγκέφαλο με δυνατότητα δικής τους θεωρητικής, φιλοσοφικής και αφηρημένης σκέψης. Η δυσκολία προκύπτει τόσο από την έλλειψη χρόνου στο σύγχρονο τρόπο ζωής, όσο και από την έλλειψη κατάλληλης προετοιμασίας και εκπαίδευσης των γονιών προτού κάνουν παιδιά. Θυμάμαι πριν 17 χρόνια, ως τελειόφοιτη φοιτήτρια Ψυχολογίας όταν εισηγήθηκα να θεσπιστεί ο θεσμός της εκπαίδευσης των ζευγαριών για τον γάμο και την γονεϊκότητα από την εκκλησία, αναφερόμενη φυσικά στον αρμόδιο εκπρόσωπο της εκκλησίας τότε στην πόλη μας. Το αποτέλεσμα ήταν να θεσπιστεί μια επιτροπή από άτομα που αφυπηρέτησαν από την εκπαίδευση και άλλες δημόσιες υπηρεσίες για αυτό τον σκοπό. Από ότι φαντάζομαι αυτό δεν λειτούργησε προς όφελος των νέων ζευγαριών J

Όπως και να χει όμως το πράγμα, οι περισσότεροι από εμάς, βρισκόμαστε σήμερα στην θέση να αντιμετωπίσουμε τα θέματα που προκύπτουν στα έφηβα παιδιά μας στην παρούσα κοινωνικοοικονομική κατάσταση, αυτήν της κρίσης, η οποία δεν είναι μόνο οικονομική, είναι ηθική, κοινωνική, πολιτική, πνευματική, και ενδεχομένως εθνική.

Επέλεξα να θίξω επιλεκτικά κάποια θέματα και στην συνέχεια, κατά την συζήτηση, νιώστε ελεύθερα να προσθέσετε και άλλα.

Θα σας διαβάσω ένα γράμμα που δέχθηκα για την εκπομπή, από μια μαθήτρια λυκείου, το οποίο βρίσκω πως περιλαμβάνει συμπυκνωμένα τα σημεία που θέλω να θίξω.

Ευγνωμονώ την νεαρή για το γράμμα που μου έστειλε. Είναι ένα από τα πολλά που λαμβάνω καθημερινά μέσω της ιστοσελίδας μου, theklapetridou.com, και ο μόνος κόπος στον οποίο υποβλήθηκα ήταν να ξαναγράψω το γράμμα στα ελληνικά, εφόσον ήταν γραμμένο με λατινικούς χαρακτήρες, greeklish, πράγμα που θεωρώ το τελευταίο από τα προβλήματα που αντιμετωπίζει αυτή η κοπέλα.

Το γράμμα:

Κυρία Θέκλα μου,

Είμαι μια μαθήτρια τελειόφοιτη, με σχετικά δύσκολα μαθήματα (Φυσική, Μαθηματικά, Βιολογία), έκανα λάθος επιλογή μαθημάτων, επειδή δεν είμαι και πολύ καλή μαθήτρια.

Επέλεξα αυτά τα μαθήματα, γιατί ήθελα να μπω στο μάτι των γονιών μου ότι και εγώ μπορώ να πετύχω όπως η αδελφή μου, που ήταν άριστη και τους έκανε περήφανους.

Όμως ειδικά πέρσι και φέτος, νιώθω πολλή πίεση και άγχος και βλέπω ότι δεν τα πάω καλά στα μαθήματα. Τα περισσότερα μου διαγωνίσματα είναι κοντά στη βάση και μερικά και κάτω από τη βάση, στενοχωριέμαι γιατί οι γονείς μου πληρώνουν σχεδόν 500 ευρώ τον μήνα στα ιδιαίτερα και ξέρω ότι στερούμαστε πολλά πράγματα για να δώσουν αυτά τα λεφτά.

Για να μπω πιο πολύ στο θέμα, υπάρχει φορές που νιώθω ότι πνίγομαι και στις πιο χειρότερες στιγμές σκέφτομαι τι θα γινόταν αν με κάποιο τρόπο έφευγα από την ζωή, θα τέλειωναν τα βάσανά μου. Σκέφτομαι να τα παραιτήσω όλα, αλλά όπως λέει και η παροιμία, όποιος μπαίνει στο χορό, χορεύει.

Έτσι είμαι σε ένα χάσμα, δεν ξέρω τι να κάνω, η ψυχολογία μου είναι χάλια, υπάρχουν μέρες που δεν θέλω να μιλάω σε κανένα και οι γονείς μου δεν ξέρουν τον λόγο που είμαι συνεχώς νευριασμένη ή τσιτωμένη μαζί τους.

Πέστε μου σας παρακαλώ την άποψη σας για όλα αυτά.

Ευχαριστώ πολύ J

Πόσα θέματα θίγονται σε ένα μόνο γράμμα…

Και το ειρωνικό/ελπιδοφόρο (;) είναι ότι τελειώνει με ένα χαμόγελο. Ένα εικονίδιο χαμόγελου, από αυτό που χρησιμοποιούν τα παιδιά μας κι εμείς στα γραπτά μας μηνύματα.

Το μεγάλο ερώτημα για μένα είναι; Βλέπουμε τα παιδιά μας; Τα ακούμε; Τα αφουγκραζόμαστε; Είμαστε κοντά τους; Το αντιλαμβανόμαστε όταν δεν είναι καλά;

Μέσα στην κρίση οι γονείς αυτής της κοπέλας ξοδεύουν 500 ευρώ τον μήνα για ιδιαίτερα μαθήματα. Προσφέρουν πολλά, πάρα πολλά. Υλικά.

Δεν ξέρω για σας, αλλά εγώ υποθέτω ότι της το υπενθυμίζουν τακτικά κι όλας. Και μην μου πείτε πως όλοι δεν το κάνουμε αυτό.

Η κοπέλα δεν είναι καλά. Γράφει πως οι γονείς της δεν ξέρουν, για εκείνη, δεν καταλαβαίνουν, τον λόγο που είναι συνεχώς νευριασμένη ή τσιτωμένη μαζί τους. Θα υποθέτουν φαντάζομαι πως είναι λόγω της εφηβείας.

Σαν πως και η εφηβεία να είναι ένα μυθολογικό τέρας, το οποίο ευθύνεται για τα συναισθήματα και την συμπεριφορά των παιδιών μας. Η εφηβεία δεν είναι ασθένεια, δεν είναι ψυχολογική διαταραχή, δεν είναι διάγνωση. Η εφηβεία είναι ηλικιακή φάση. Δεν μπορεί να φταίει για την ψυχολογική κατάσταση στην οποία βρίσκεται αυτή η κοπέλα.

Αυτή η κοπέλα παρουσιάζει συμπτώματα άγχους, κατάθλιψης και αυτοκτονικό ιδεασμό. Μετά την ηλικία των 15 χρονών περίπου, όπου πέφτουν αισθητά τα επίπεδα της αυξητικής ορμόνης στο αίμα, η οποία έχει και δράση ελιξιρίου, οι έφηβοι αρχίζουν να αντιλαμβάνονται και να βιώνουν το άγχος, την στενοχώρια και τα διάφορα αρνητικά συναισθήματα όπως ακριβώς κι εμείς οι ενήλικες.

Δεν γνωρίζουν συνήθως να βάλουν τα συναισθήματά τους σε λέξεις. Αυτή η κοπέλα όμως γράφει πολύ παραστατικά και μέσα σε λίγες γραμμές μας δίνει μια πολύ ξεκάθαρη εικόνα της ψυχικής της κατάστασης.

Μας δίνει ακόμη και μια εικόνα για τα πιθανά αίτια αυτής της κατάστασης.

Είναι πιθανόν οι γονείς της να την σύγκριναν με την αδελφή της, η οποία προφανώς πήρε μαθήματα ιατρικής κατεύθυνσης, ίσως επειδή εκεί είχε κλίση και επιδόσεις.

Η κοπέλα αυτή είναι ολοφάνερο πως  δέχθηκε ανεπαρκή ή καθόλου επαγγελματικό προσανατολισμό.

Δεν σημαίνει πως όταν ένα παιδί δεν είναι καλό σε μαθήματα που παραδοσιακά θεωρούνται σπουδαία και δύσκολα, πως δεν έχει τομείς στους οποίους μπορεί να τα καταφέρει. Για παράδειγμα εγώ τελείωσα το κλασικό τμήμα αυτού του σχολείου, δεν είχα καθόλου κλίση στα μαθήματα που πήρε αυτή η κοπέλα, και για αυτό τον λόγο δεν πήγα στο πρακτικό, και στην συνέχεια των σπουδών και της καριέρας μου δεν συνάντησα καμιά δυσκολία που να έχει σχέση με το ότι «δεν παίρνω» από Φυσική και  Μαθηματικά.

Ούτε σημαίνει πως όλα τα παιδιά είναι απαραίτητο να σπουδάσουν σε πανεπιστήμιο. Οι σπουδές, τα πτυχία, τα μεταπτυχιακά δεν φέρνουν την ευτυχία σε όλους ανέκαθεν, και στις μέρες μας ούτε καν την πολυπόθητη εύρεση εργασίας!

Μήπως είναι καιρός να σταματήσουμε να έχουμε αυτή την «μετα- κατοχική», όπως θα έλεγαν στην Ελλάδα, νοοτροπία πως επειδή δεν σπουδάσαμε εμείς, πρέπει οπωσδήποτε να σπουδάσουν τα παιδιά μας ή επειδή σπουδάσαμε εμείς είναι αυτονόητο κι απόλυτο να σπουδάσουν και τα παιδιά μας;  

Είναι ανάγκη όλοι να σπουδάζουν;

Και εάν μου απαντάτε ναι σε αυτό, θα ρωτήσω παρακάτω: είναι ανάγκη όλοι να είναι ευτυχισμένοι;

Η σημερινή κατάσταση της κρίσης, παρόλα τα κακά που επιφέρει, πιστεύω ότι φέρνει και καλά. Και το σημαντικότερο από αυτά: μας προσγειώνει. Μας φέρνει πίσω στην πραγματικότητα. Πως είμαστε Κυπραίοι, πως η συντριπτική πλειοψηφία των γονιών ή των παππούδων μας ήταν  μεροκαματιάρηδες, απλοί αγρότες ή εργάτες, και πως δεν καταγόμαστε από «μεγάλα τζάκια». Όλο αυτό το «άππωμα» που λέμε στα κυπριακά, η ενασχόληση με την ύλη και την εξωτερική εικόνα, να φορέσουμε μάρκες, να οδηγήσουμε μάρκες, να ζήσουμε σε παλάτια, να έχουμε οικιακές βοηθούς, να απομακρυνόμαστε συναισθηματικά από τον εαυτό μας, τον σύντροφο και τα παιδιά μας, να κοιτάζουμε συνεχώς να φαινόμαστε σπουδαίοι και όχι να γινόμαστε καλύτεροι, πιστεύω πως δεν έκανε καλό στην ψυχή μας. Η γνώμη μου.

Πριν λίγες μέρες περίμενα την σειρά μου στο κομμωτήριο και άθελά μου άκουγα τον μονόλογο της προηγούμενης πελάτισσας στην κομμώτρια.

Περιέγραφε γλαφυρά και με αχρείαστες λεπτομέρειες το ταξίδι που έκανε πρόσφατα με την οικογένειά της στο Λονδίνο, από πού ψώνισε, τι ψώνισε, πόσα χρήματα στοίχισε το κάθε αχρείαστο κατά την δική μου πάντα γνώμη αντικείμενο, σε πόση έκπτωση ήταν, ποια ήταν η τιμή σε στερλίνες, ποια σε ευρώ, σε ποιο ξενοδοχείο έμεναν, κοντά σε ποια καταστήματα ήταν, ακόμα και πως κατουρήθηκε πάνω του ο γιος της στο αεροπλάνο και ευτυχώς που είχε ένα σορτσάκι στην τσάντα της και του το έβαλε κι αναγκάστηκε να τον κατεβάσει από το αεροπλάνο τυλιγμένο στην κουβέρτα των κυπριακών αερογραμμών. Έλεος! Έβγαζαν τα αυτιά μου σπίθες.

Όχι γιατί δεν έτυχε κι εγώ στο παρελθόν, όπως και πολλοί από τους παρευρισκόμενους σίγουρα, να έχουμε την οικονομική ευχέρεια να πάμε για διακοπές και ψώνια στο εξωτερικό, όχι πως δεν έχω κάνει αχρείαστα έξοδα στο παρελθόν, αλλά σήμερα; Σήμερα που έχει οικογένειες που τους κόβουν το ρεύμα, που είναι και οι δυο γονείς άνεργοι, που στηρίζονται στα κοινωνικά παντοπωλεία και στα συσσίτια για να επιβιώσουν, σήμερα κοκορευόμαστε για τον υλισμό μας;

Δεν έχω κανένα πρόβλημα με την κοπέλα. Μάλιστα την λυπήθηκα που στην ουσία «δεν έχει ζωή», μόλις που συγκρατήθηκα να μην της πως αγγλιστί «get a life», αλλά προβληματίστηκα βαθιά και για τον εαυτό μου και για την κοινωνία μας.

Πόσα χρήματα πετάξαμε και κάποιοι πετούμε ακόμα στην εξωτερική εικόνα;

Πόση ενέργεια ξοδεύουμε στο έξω μας και όχι στο μέσα μας; Και κατ’ επέκταση, πόση λίγη ενέργεια δίνουμε στα παιδιά μας;

Μπορούμε(;), επιλέγουμε (;),  να τα κοιτάξουμε στα μάτια, να τους ρωτήσουμε ευθέως και χωρίς περιστροφές :

Είσαι καλά; Είσαι ευτυχισμένος/η; Σου αρέσει η ζωή σου; Θέλεις να μου πεις τι σε απασχολεί; Θέλεις να με ρωτήσεις πράγματα για μένα, για τον άλλο σου γονιό, για τα αδέλφια σου;

Έχει πράγματα που θέλεις να αλλάξουν στην ζωή σου; Πώς μπορείς να γίνεις πιο ευτυχισμένος/η;

Περνάς καλά στο σχολείο; Είσαι δημοφιλής; Θέλεις να είσαι δημοφιλής; Τι σημαίνει αυτό για σένα; Έχεις φίλους/φίλες; Είσαι ερωτευμένος/η;  Είσαι ερωτευμένος/η με ανταπόκριση; Θέλεις να μιλήσουμε για το σεξ και τις σχέσεις; Σου αρέσει το σώμα σου; Το πρόσωπό σου; Έχεις απορίες για την ζωή και τον θάνατο; Θέλεις να μιλήσουμε για τον θάνατο;

Θέλεις να έρθουμε κοντά; Θέλεις να γίνουμε φίλοι από απόσταση;

Θέλεις να μου λες αυτά που νιώθεις και εγώ να σε ακούω χωρίς να σε κρίνω, χωρίς να σε τιμωρώ, να έχω το θάρρος να σου απαντώ με ειλικρίνεια και αυτοεπίγνωση, να παραδέχομαι τα λάθη μου, να ζητάω συγγνώμη, να σου δείχνω πρώτος το παράδειγμα της αυτογνωσίας και της διάθεσης για πρόοδο, να είμαι ζωντανός/ή; Να ζω την ζωή μου με ειλικρίνεια και εντιμότητα; Να σε ενθαρρύνω να κάνεις το ίδιο;

Να συνεχίζω όμως να είμαι γονιός, να σου βάζω όρια για να σε προστατεύω, να μην επηρεάζομαι από τις τυχόν ενοχές που προσπαθείς να μου φορτώσεις όταν θέλεις κάπου να ξεσπάσεις. Να το δέχομαι πως θα ξεσπάσεις σε μένα, τον γονιό σου που νιώθεις το πιο κοντινό σου πρόσωπο, να μην το παίρνω προσωπικά, αλλά να μην σου δίνω και την ευκαιρία να με τσαλαπατάς χωρίς συνέπειες;

Θα τελειώσω αυτή την εισήγηση με ένα προσωπικό παράδειγμα:

Το 2011 πήρα μια λανθασμένη απόφαση για μένα, να ασχοληθώ με την πολιτική. Αυτή η απόφαση είχε ως αποτέλεσμα εκτός από εμένα, να ταλαιπωρηθούν και τα παιδιά μου και οι γονείς μου, και η ζωή μας να αλλάξει ριζικά μετά από την παταγώδη αποτυχία του εγχειρήματός μου, και λόγω του ότι έχασα πολλά χρήματα και η δημόσια εικόνα μου και η δουλειά μου δέχθηκαν μεγάλο πλήγμα.

Ο γιος μου τότε ήταν μόλις 14 χρονών.

Τις πρώτες μέρες της «καταστροφής» ήταν λυπημένος, όπως κι εγώ άλλωστε, και στην συνέχεια όσο περνούσε ο καιρός, άρχισε να θυμώνει, όπως κι εγώ ήμουν θυμωμένη με τον εαυτό μου για την λανθασμένη μου επιλογή.

Μια μέρα, όταν τον πήρα από το σχολείο, ήταν στην τρίτη γυμνασίου τότε, μετά από μια δύσκολη μέρα που είχε στο σχολείο, δεν θυμάμαι αν ήταν θέμα αποτυχίας σε κάποιο μάθημα ή σχέσεων με συμμαθητές του, ξέσπασε πάνω μου. Τσακώθηκε μαζί μου από μηδενική αφορμή, επειδή ήθελε κάπου να βγάλει τα νεύρα του και όσο προχωρούσε η συζήτηση άρχισε να με κτυπά με ένα πολύ δυνατό όπλο:

Ποια είσαι εσύ να με συμβουλεύσεις; Ποια είσαι εσύ να κάνεις την μάνα μου; Εσύ που έκανες αυτή την χαζή κίνηση; Και έχασες τα χρήματά μας και έγινες ρεζίλι και μας έκανες κι εμάς ρεζίλι…… και συνέχισε υπενθυμίζοντας μου τις ηλίθιες ψευδαισθήσεις που είχα κατά την προεκλογική περίοδο για το ότι θα εκλεγόμουν και για όλα όσα τους υποσχέθηκα πως θα έπαιρναν για ανταμοιβή για τις θυσίες που έκαναν και οι ίδιοι, που με στερήθηκαν,  για να μπορέσω εγώ να ασχοληθώ με την πολιτική.

Τον άκουσα υπομονετικά και του απάντησα:

Έχεις δίκιο. Τα έκανα χάλια. Απέτυχα παταγωδώς σε αυτή την προσπάθεια και απογοήτευσα κι εσένα και την αδελφή σου και όλη την οικογένεια. Έκανα λάθος. Το αναγνωρίζω. Ότι και να πω, ότι και να κάνω τώρα, δεν μπορώ να αλλάξω το παρελθόν. Προσπαθώ να συγχωρήσω τον εαυτό μου για την καταστροφική βλακεία που έκανα και όταν είσαι έτοιμος ίσως με συγχωρήσεις κι εσύ. Έχεις δίκιο, πήραν τα μυαλά μου αέρα, νόμιζα πως κάποια ήμουν και άφησα τους επαγγελματίες του μάρκετινγκ να μου πουλήσουν παραμύθια και εγώ να τα αγοράσω ακριβά.

Όλα αυτά όμως έχουν να κάνουν με την δική μου ζωή. Με τις συνέπειες των δικών μου πράξεων, τις οποίες πίστεψέ με τις πληρώνω ακριβά και δεν έχω παράπονο για αυτό.

Εσύ, όντως ταλαιπωρήθηκες από αυτή μου την απόφαση, αλλά δεν έμεινες ούτε χωρίς φαγητό, ούτε χωρίς ρούχα, ούτε χωρίς ευκαιρίες μόρφωσης και κοινωνικοποίησης. Στερήθηκες την μάνα σου για έξι μήνες. Θα μπορούσε να πάθαινα μια αρρώστια και να μην ήμουν πλήρως παρούσα για έξι μήνες. Θα μπορούσε να συνέβαινε οτιδήποτε. Αυτό θα σου έδινε το δικαίωμα να καταστρέφεις εσύ τον εαυτό σου, επειδή η μάνα σου έλειψε ή απέτυχε;

Εσύ αποφασίζεις για σένα.

Τις ενοχές που προσπαθείς να μου επιβάλεις, δεν τις δέχομαι. Μου αρκούν αυτές που έχω από μόνη μου. Και κατ’ ακρίβεια κι αυτές τις καταπολεμώ, επειδή η ενοχή είναι πολύ κακός σύμβουλος.

Δουλεύω εντατικά να ξανακτίσω αυτά που έχασα και κυρίως με εσάς. Λυπούμαι που ταλαιπωρείσαι, αλλά δεν είσαι και στην χειρότερη θέση του κόσμου και αν δεν αναλάβεις τις δικές σου ευθύνες για τις δικές σου πράξεις, τις δικές σου αποφάσεις, τις δικές σου σχέσεις, φοβάμαι πως θα καταλήξεις ένα μίζερο ον, που θα λέει συνεχώς ότι έχει δίκιο και είναι αδικημένο, κατά βάθος όμως θα το νιώθει πως είναι τεμπέλικο.

Κάπως έτσι του μίλησα. Κι εκείνη την φορά και την επόμενη που ανέσυρε το όπλο της ενοχοποίησης της μάνας του για οποιαδήποτε δικά του θέματα. Μέχρι που σταμάτησε να το χρησιμοποιεί ως όπλο εναντίον μου και άρχισε να ασχολείται συνειδητά με τον εαυτό του.

Είμαι πολύ περήφανη για τον γιο μου. Στα 16 του γράφει πράγματα στο status του στο Facebook που τα διαβάζω και συγκινούμαι. Τον καταβάλλει ακόμα ο θυμός εννοείται, είναι έφηβος, μπορεί να τσακωθεί και μαζί μου χωρίς σημαντικό λόγο για να ξεσπάσει.

Δεν του επιτρέπω όμως να με σπάσει, επειδή ο ίδιος θα νιώσει ανασφαλής και απροφύλακτος με μια μητέρα έρμαιο των ενοχών και των τύψεων της.

Με αυτό δεν θέλω να παρουσιάσω τον εαυτό μου ως τον ιδανικό γονιό, εξάλλου έχω κάνει κι άλλα λάθη πολλά, πλέον της πολιτικής μου ιδεοληψίας το 2011.

Επιχειρώ όμως να είμαι γονιός και να με ενδιαφέρει η ουσία της εφηβείας. Μια πολύ όμορφη ηλικία, στην οποία τα παιδιά μας έχουν παρόμοιες σωματικές και εγκεφαλικές δυνατότητες με εμάς, και που μπορούμε να επικοινωνήσουμε μαζί τους λεκτικά και συναισθηματικά.

Και για να το επιχειρήσουμε αυτό, προαπαιτούμενο είναι να επικοινωνούμε με τον εαυτό μας. Και να ζούμε την δική μας ζωή.

Let’s get a life, λοιπόν!

Σας ευχαριστώ που με ακούσατε.

Θέκλα Πετρίδου

Ψυχολόγος

Πάφος 19 Φεβρουαρίου 2014

Πέστα Θέκλα!

Πώς λέμε, πες τα  Χρυσόστομη;
Χρειάστηκε να συνομιλήσω με την ξαδέλφη μου την φιλόλογο, το τηλέφωνο της μάνας μου ήταν κατειλημμένο, για να σιγουρευτώ για την ορθογραφία της λέξης. Κανονικά γράφεται πες τα, αλλά ως τίτλος εκπομπής, δικαιούμαστε την αλά αργκό γραφή, πέστα.
Λοιπόν....
Είμαι πολύ χαρούμενη, ενθουσιασμένη και ανυπόμονη.
Πριν 3 εβδομάδες περίπου, όταν επαναστατούσα μέσα μου και έξω μου και έφυγα τελικά από την εκπομπή που δεν με εξέφραζε πλέον, δεν είχα καμιά ιδέα για το τι θα προέκυπτε μετά, τηλεοπτικά εννοώ.
Ήμουν σίγουρη ότι με περίμενε το γραφείο μου, και οι διαδικτυακοί μου φίλοι. Επέστρεφα στην ησυχία του χώρου μου, με τους ανθρώπους μου, τους πελάτες μου και τους δεκάδες φίλους που επικοινωνούν μαζί μου ηλεκτρονικά καθημερινώς. Στέλνοντας μου email στην ηλεκτρονική μου διεύθυνση theklapetridou@yahoo.gr. Δεν προλαβαίνω να απαντώ την ίδια μέρα σε όλα τα email, αλλά το πολύ τρεις μέρες μπορεί να περιμένει κάποιος  για απάντηση.
Μέσα από ένα email δεν βρίσκεις λύσεις στα θέματα που απασχολούν τον αποστολέα, ούτε κάνεις διάγνωση, ούτε θεραπεία φυσικά. Μπορείς όμως να διαβάσεις και να αφουγκραστείς τι έχει να πει ο άνθρωπος που βρίσκεται πίσω από μια οθόνη, να πεις την γνώμη σου σε ερωτήματα σε θέματα σχέσεων και να δώσεις πληροφορίες απαραίτητες για την επίλυση θεμάτων που απαιτούν επαγγελματική βοήθεια.
Την προηγούμενη Κυριακή συνάντησα σε μια προβολή ταινίας μια συνάδελφο ψυχολόγο διορισμένη στο δημόσιο. Άδραξα την ευκαιρία και την ρώτησα και πήρα περισσότερες πληροφορίες για το πώς μπορεί κάποιος να αποταθεί σε ψυχολόγο του δημοσίου. Μοιράζομαι και εδώ τις πληροφορίες μαζί σας για όσους ενδιαφέρονται:
Για να κλείσεις ραντεβού με κρατικό ψυχολόγο, τηλεφωνάς στο νοσοκομείο ή κέντρο υγείας της περιοχής σου. Λες πως θέλεις να κλείσεις ραντεβού με ψυχολόγο και θα πάρεις καθοδήγηση για το πώς να το πράξεις. Πού να τηλεφωνήσεις δηλαδή, εάν χρειάζεται να πάρεις σε άλλη γραμμή για τους ψυχολόγους. Σε κάθε περίπτωση θα σας εξυπηρετήσει ο υπεύθυνος στο τηλεφωνικό κέντρο. 
 Εάν κάποιος έχει κάρτα νοσηλείας πληρώνει μόνο 3 ευρώ για ένα ραντεβού με τον ψυχολόγο. Τα ραντεβού διαρκούν 40 λεπτά και μπορεί κάποιος να πάει όσες φορές χρειάζεται. Μια φορά την εβδομάδα μπαίνουν τα ραντεβού. Και εάν χρειάζεται για κάποιο θέμα παραπομπή σε ψυχίατρο, θα γίνει αυτό με την ίδια διαδικασία. Εάν κάποιος δεν κατέχει κάρτα νοσηλείας, θα πληρώσει 30 ευρώ το ραντεβού στο κρατικό νοσοκομείο ή κέντρο υγείας. Τα 30 ευρώ είναι σαφώς λιγότερα από τα 50 ευρώ που είναι συνήθως το πιο φθηνό ραντεβού που μπορείς να βρεις σε ιδιώτη ψυχολόγο. Και πάλι 20 ευρώ διαφορά είναι σημαντικά. 
Φυσικά, όποιος έχει ουσιαστική οικονομική δυσπραγία, εννοείται πως θα μπορεί να προμηθευτεί κάρτα υγείας από τα Κέντρα Εξυπηρέτησης του Πολίτη που βρίσκονται σε κάθε πόλη. Όταν είσαι άνεργος, άπορος κλπ, δικαιούσαι κάρτα νοσηλείας. Στο Κέντρο Εξυπηρέτησης του Πολίτη που βρίσκεται στην δική μου περιοχή, στους Αγίους Ομολογητές στη Λευκωσία, οι εργαζόμενοι εκεί είναι ιδιαίτερα εξυπηρετικοί. Μπορεί να χρειαστεί να περιμένεις περισσότερη ώρα τώρα με την κρίση και τους πολλούς ανέργους, αλλά άμα είσαι άνεργος έχεις τον χρόνο για να το κάνεις :-)

Λοιπόν, όταν αποφάσισα να ακολουθήσω το gut instict μου, το ένστικτο του εαυτού μου, και έφυγα από την εκπομπή όπου για δύο μήνες επικοινωνούσα κάθε Σαββατοκύριακο με τον κόσμο, δεν περίμενα να είμαι σύντομα σε άλλη εκπομπή.
Είναι εποχές δύσκολες οικονομικά και το αγαπημένο μου πρωινό δίδυμο Κατερίνα Αγαπητού και Δημήτρης Σούγλης δεν έχουν πια εκπομπή, και πραγματικά μόνο σε αυτούς θα πήγαινα εάν είχαν ακόμη τη Νέα Μέρα.
Έτσι επέλεξα να συνεχίσω μόνο διαδικτυακά και μαζί με τον Εύρο Glijin Δημητρίου τον δημοφιλή νεαρό κωμικό, ο οποίος έχει χιλιάδες followers  στο κανάλι του  στο Youtube, εγκαινιάσαμε την συνεργασία μας στο Λύσε το πρόβλημά μου.

Το πρώτο  video μέσα σε δυο εβδομάδες έφτασε στις 20500 προβολές!
Το δεύτερο, το οποίο γυρίσαμε την Τετάρτη θα βγει σε καμιά δεκαριά μέρες. Η εμπειρία μου με τον Εύρο και τα νέα παιδιά με χαροποίησε πολύ. Όταν είσαι με νέους ανθρώπους "νεώνεις" κι εσύ, παίρνεις χαρά από την χαρά τους, ζωντάνια από την ζωντάνια τους.
Ο Εύρος αποφάσισε αυτές τις μέρες να ασχοληθεί περισσότερο με το αγγλικό του κανάλι στο Youtube, αλλά το Λύσε το Πρόβλημά μου θα το συνεχίσουμε και μόνος του και μαζί, μια με μια εβδομάδα, όπου και αν είναι ο καθένας.

Την Τετάρτη το μεσημέρι, (20/11) και ενώ ψώνιζα στα γρήγορα από την υπεραγορά απέναντι από το χώρο μου, χτυπάει το τηλέφωνο ενώ μιλούσα σε άλλη κλήση. Στην οθόνη είδα το όνομα του Ανδρέα Αζά, που με κάλεσε στην εκπομπή του στο Capital πριν λίγες μέρες

Τον πήρα πίσω και τον ακούω εμβρόντητη να μου λέει: έχω μαζί μου τον διευθυντή του Capital, τον Αχιλλέα Δημητρίου, ο οποίος θέλει να σου μιλήσει. Πρώτη φορά μίλησα με τον άνθρωπο, δεν τον γνώριζα προηγουμένως, είχα φιλοξενηθεί παλιά στην εκπομπή της Στέφανης Φλωρίδου στο Capital και στον Ανδρέα Αζά στις 9 του Νιόβρη, αλλά με την διεύθυνση του καναλιού δεν έτυχε ποτέ να επικοινωνήσω.
"Σκέφτεσαι αυτό που σκέφτομαι;" τον ρώτησα απευθείας. Μου λέει ναι. Κλείσαμε ραντεβού για τις λεπτομέρειες για χθες, την Παρασκευή, για την νέα εκπομπή, που ξεκινάει την Κυριακή 1η του Δεκέμβρη, στις 7μμ, και που θα έχει τίτλο "Πέστα Θέκλα". 
Μια δική μου εκπομπή, μια δική σας εκπομπή. 
Δεν είχα σκεφτεί ποτέ να έχω δική μου εκπομπή και ούτε το επιδίωξα. Μπορούσα και μπορώ κάλλιστα να παραμείνω μακριά από τις κάμερες, η δουλειά μου είναι στο γραφείο και στον υπολογιστή.
Μου άρεσε όμως η ιδέα, με ενθουσίασε.
Πρώτον, επειδή υπάρχει τόσος κόσμος που θέλει να τα λέω και να τα ακούει και δεν έχει πρόσβαση στο διαδίκτυο. Από τις αρχές Νοεμβρίου που αποχώρησα οριστικά από την εκπομπή με την οποία συνεργαζόμουν έλαβα δεκάδες μηνύματα και τηλεφωνήματα, από κόσμο που με ρωτούσε: "πού θα σε βλέπουμε τώρα; Θέλουμε να σε ακούμε, μας δίνεις αισιοδοξία και δύναμη.
Τα λες διαφορετικά. Τα λες με το όνομα τους τα πράγματα. Μπουχτίσαμε τα ψεύτικα, τα στημένα και τα δήθεν. Θέλουμε να ακούμε την άποψη σου και το γέλιο σου."
Φυσικά δεν είμαι αναντικατάστατη, ο κάθε άνθρωπος όμως είναι μοναδικός.
Αγαπώ αυτό που κάνω στην τηλεόραση. Μου αρέσει να βρίσκομαι σε ένα στούντιο, να συγκεντρώνομαι και να μιλώ τόσο από τις γνώσεις μου και την πείρα μου, αλλά και από τις σκέψεις που κάνω όταν ακούω ένα θέμα. Το να μιλάω σε κόσμο, ήταν από τις αρχές της καριέρας μου η καλύτερή μου. Από το 1997 μέχρι σήμερα έχω δώσει δεκάδες αν όχι εκατοντάδες διαλέξεις σε σχολεία, συνδέσμους γονέων, επαγγελματικούς συνδέσμους, φιλανθρωπικούς και εθελοντικούς συνδέσμους, επιχειρήσεις, οργανισμούς. Λατρεύω να μιλώ σε κοινό. Με ενθουσιάζει η επαφή με τον κόσμο και η ανατροφοδότηση από ένα συντονισμένο κοινό. Αν με ρωτούσε κάποιος, ποια είναι η τέχνη σου; Θα απαντούσα στο δημόσιο λόγο για την κοινωνία και την  ψυχολογία. Μετά θα έβαζα το γράψιμο και την δουλειά με τους πελάτες μου στο γραφείο. Πρώτα τον δημόσιο λόγο. Επειδή μου αρέσει κι εμένα, με ευχαριστεί, με βοηθά να συγκεντρώνομαι, με εξελίσσει. Όταν μιλώ σε κοινό, σε αίθουσα διαλέξεων ή σε κάμερα, νιώθω μια πολύ όμορφη ενέργεια να βγαίνει από μέσα μου και να με συνδέει με τον κόσμο. Είναι μια "ενωτική" εμπειρία όπως θα την περιέγραφαν οι ψυχολόγοι που ακολουθούν την μέθοδο Gestalt. Είναι φορές που βλέπω ένα video από προηγούμενες δουλειές μου και πιάνω τον εαυτό μου να το παρακολουθώ με ενδιαφέρον, να δω τι θα πει αυτή παρακάτω :-)
Και όχι, δεν είμαι σχιζοφρενής ούτε ψυχωτική. Προσπαθήστε να μαγνητοσκοπήσετε τον εαυτό σας να μιλάει για κάτι και να τον δείτε μετά. Είναι σαν να παρακολουθείς έναν άλλον.
Μετά την αποχώρηση μου από την εκπομπή με την οποία συνεργαζόμουν πρόσφατα, έκατσα και έκανα ενδελεχή αυτοκριτική. Κάποια videos από εκείνη την εκπομπή δεν μου άρεσαν ιδιαίτερα, ειδικά προς το τέλος. Δεν ήμουν εγώ. Δεν ήμουν ο εαυτός μου.
Όταν βρίσκεσαι σε ένα πλατό τηλεοπτικής εκπομπής δεν βλέπεις μόνο όσα βλέπει ο τηλεθεατής στην οθόνη του, Την ώρα του γυρίσματος και ειδικά στο ζωντανό γύρισμα συμβαίνουν διάφορα που δεν τα δείχνουν οι κάμερες. Νοήματα, χειρονομίες, εκφράσεις προσώπου, αθόρυβη ομιλία με τα χείλη. Η κάμερα δείχνει μόνο αυτό που επιλέγει ο σκηνοθέτης από το control room. Και κατά την διάρκεια του γυρίσματος έχεις οθόνες απέναντί σου που βλέπεις ποια κάμερα δείχνει, αν σε δείχνει εκείνη την στιγμή ή όχι.
Μια από τις διαπιστώσεις που έκανα αναλύοντας τον εαυτό μου, ήταν ότι δεν μπορώ και δεν προτίθεμαι πλέον να βρίσκομαι σε μη φιλικό τηλεοπτικό πλατό. Σε καμία περίπτωση.
Δεν πληρώθηκα ποτέ από την τηλεόραση και ούτε σκοπεύω να πληρωθώ. Στη νέα εκπομπή, το έθεσα ως όρο από το πρώτο τηλεφώνημα με τον Αχιλλέα, πως δεν θέλω να πληρώνομαι. Μόνο ο δημοσιογράφος που θα αναλάβει την παραγωγή, ο παρτενέρ μου. Εγώ θα εμφανίζομαι αμισθί. Η δουλειά μου είναι στο γραφείο και πληρώνομαι από τους πελάτες μου. Η τηλεόραση είναι η αγάπη μου, η τρέλα μου, η ευχαρίστηση και ίσως και μια ελάχιστη προσφορά προς την κυπριακή κοινωνία.
Εφόσον δεν είναι βιοπορισμός μου η τηλεόραση, δικαιούμαι να έχω την πολυτέλεια να εμφανίζομαι μόνο όπου νιώθω ευπρόσδεκτη και επιθυμητή.
Σε μια δική σου εκπομπή, σίγουρα θα τα έχεις αυτά. Εκτός κι αν είσαι τόσο αυτοκαταστροφικό άτομο που να θεωρείς τον εαυτό σου ανεπιθύμητο! Α χα χα χα χα
Στα 38 μου έχω περάσει κι έχω κάνει αρκετά ώστε να γνωρίζω την αξία μου, τις δυνάμεις και τις αδυναμίες μου, τις δυνατότητες και τους περιορισμούς μου.
Ξέρω τι θέλω.
Κι αυτό που θέλω μου το προσφέρει ο Αχιλλέας και το Capital. Το Λεμεσιανό κανάλι που εκπέμπει παγκύπρια σε ψηφιακή συχνότητα.
Η Λεμεσός είναι η πόλη στην οποία γεννήθηκε και μεγάλωσε ο πατέρας μου. Είμαι γέννημα θρέμμα Πάφου, μισή Λεμεσιανή στην καταγωγή και ζω και εργάζομαι στην Λευκωσία. Ξεκίνησα από το τοπικό κανάλι Ωμέγα στην Πάφο το 1997, συνέχισα σε παγκύπρια κανάλια στη Λευκωσία και τώρα πάω στη Λεμεσό. Καιρός ήταν :-)
Η εκπομπή θα προβάλλεται κάθε Κυριακή στις 7μμ. Οπότε,  θα μπορώ το Σαββατοκύριακο να πηγαίνω στην αγαπημένη μου Πάφο και επιστρέφοντας να κάνουμε και την εκπομπή στην Λεμεσό. Όμορφα, πολύ όμορφα :-)
Η εκπομπή θα έχει την εξής δομή:
Θα ξεκινούμε με μια σύντομη ανασκόπηση σημαντικών γεγονότων της επικαιρότητας μέσα από την ματιά ενός ψυχολόγου, θα συνεχίζουμε με τα email των τηλεθεατών, όσοι γράφετε στο theklapetridou@yahoo.gr, διευκρινίζετε εάν θέλετε να διαβαστεί το γράμμα σας στην εκπομπή ή όχι. Κατά την διάρκεια της εκπομπής θα υπάρχει συνεχής επικοινωνία και διάδραση με το κοινό μέσω sms και διαδικτύου. Θα στέλλετε δηλαδή τις ερωτήσεις σας, τις απόψεις σας, τις αντιθέσεις σας μέσω  τηλεφωνικών μηνυμάτων ή του Facebook, θα ανοίξω σελίδα για την εκπομπή στην οποία θα είμαι διαχειρίστρια και υπόσχομαι να απαντώ όλα τα μηνύματα και τα σχόλια, όπως άλλωστε κάνω εδώ και 6 χρόνια με το προσωπικό μου προφίλ και την σελίδα μου.

Κάποιες φορές θα φιλοξενούμε γιατρούς, ψυχολόγους, κοινωνιολόγους, εκπαιδευτικούς, καλλιτέχνες για να συζητήσουμε και μαζί τους το θέμα της εκπομπής. Η κάθε εκπομπή θα έχει ένα κύριο θέμα, το οποίο θα βασίζεται στο γράμμα που θα συζητούμε και θα προσπαθούμε να έχουμε και ανάλογο γκάλοπ από τον κόσμο στον δρόμο.
Η εκπομπή μου θα είναι εκπομπή σας. Είμαι πρόθυμη από τώρα να ακούσω απόψεις, εισηγήσεις, ιδέες. Ξέρετε πως θα με βρείτε.
Στην ιστοσελίδα μου; theklapetridou.com
Στο ηλεκτρονικό μου ταχυδρομείο: theklapetridou@yahoo.gr
Στο προφίλ μου στο Facebook
Στη σελίδα μου στο Facebook
Ο βασικός λόγος που με ώθησε στο να φύγω από εκεί που ήμουν και να πω αμέσως ναι στο "Πέστα Θέκλα" είστε εσείς. Οι τηλεθεατές που επικοινωνείτε μαζί μου, οι φίλοι στο διαδίκτυο και όσοι θέλετε να τα ακούσετε αληθινά, αφτιασίδωτα, ειλικρινά και θαρραλέα.
Θα τα λέω για εσάς κάθε Κυριακή στις 7μμ από την πρώτη του Δεκέμβρη.
Λέω και θα λέω τα πράγματα με το όνομα τους.
Μου αρέσει η τηλεόραση. Μπορώ να ζήσω και χωρίς αυτήν.
Είμαι κατενθουσιασμένη που απέκτησα δική μου εκπομπή.
Η δική μου εκπομπή είναι και δική σας.
Φιλιά
xxxxxxxxxxxxxxxxx

Αυτοκτονία: Αυτοί που μένουν πίσω....

Πώς αντιμετωπίζουμε την αυτοκτονία ενός αγαπημένου μας προσώπου;

Είμαστε συγκλονισμένοι από την πρόσφατη αυτοκτονία του νεαρού εθνοφρουρού. Οι συζητήσεις δίνουν και παίρνουν με επίκεντρο κυρίως τις ευθύνες της Εθνικής Φρουράς.

Σε αυτό το άρθρο προτιμώ να εστιασθώ σε μια συγκεκριμένη πτυχή του θέματος, αυτήν της αντιμετώπισης της αυτοκτονίας από αυτούς που μένουν πίσω.... Τους γονείς, τους συγγενείς, τους φίλους, τους συμμαθητές, τους συστρατιώτες, τους συνομήλικους.

Καταρχάς, είναι σημαντικό να γνωρίζουμε πως οι 9 στους 10 ανθρώπους που αυτοκτονούν (παγκόσμια στατιστικά) πάσχουν από μια σοβαρή  ψυχιατρική διαταραχή κατά την περίοδο του θανάτου τους. Οι πιο συνηθισμένες διαταραχές που μπορεί να οδηγήσουν σε αυτοκτονία είναι η σοβαρή κατάθλιψη και η διπολική διαταραχή ή αλλιώς μανιοκατάθλιψη. Αυτές οι διαταραχές εάν διαγνωστούν με ακρίβεια και επαγγελματισμό εγκαίρως, και δοθεί κατάλληλη ψυχοθεραπεία και φαρμακοθεραπεία στους ανθρώπους που υποφέρουν, ο θάνατός τους  τους μπορεί να προληφθεί.

Άρα, στην συντριπτική πλειοψηφία των αυτοκτονιών, οι άνθρωποι πεθαίνουν λόγω της διαταραχής τους. Όπως κάποιος που έχει καρκίνο πεθαίνει από τον καρκίνο, ένας καρδιακός από καρδιακό επεισόδιο, το ίδιο και ένας άνθρωπος που έχει σοβαρό ψυχολογικό και ψυχιατρικό πρόβλημα όπως η σοβαρή κατάθλιψη και η μανιοκατάθλιψη, στην ουσία πεθαίνει ως αποτέλεσμα της «αρρώστιας» του. Παρόλο που δεν μου αρέσει να χρησιμοποιώ την λέξη ψυχική ασθένεια, επειδή οι περισσότεροι άνθρωποι γύρω μας έχουν ελαφριά ψυχολογικά συμπτώματα και όποιος επισκέπτεται έναν ψυχολόγο δεν είναι άρρωστος, στην περίπτωση της διπολικής διαταραχής ή της σοβαρής κατάθλιψης, μιλούμε για αρρώστια επικίνδυνη και δυνητικά θανατηφόρα.

 Η πρόληψη των αυτοκτονιών λοιπόν, και ειδικά στο στράτευμα, κατά την γνώμη μου, πρέπει να εστιασθεί στην ενδελεχή και επαγγελματική αξιολόγηση/διάγνωση και θεραπεία από τους ψυχολόγους και ψυχιάτρους του κράτους. Και καμιά απειλή για αυτοκτονία να μην λαμβάνεται χωρίς διερεύνηση, ως χειριστική συμπεριφορά. Μπορεί να είναι χειριστικότητα το να απειλεί κάποιος πως θα αυτοκτονήσει αν δεν πάει για άδεια πχ, αλλά πάντοτε υπάρχει ο σοβαρός κίνδυνος να το εννοεί. Καλύτερα να φυλάμε τα ρούχα μας λοιπόν, για να έχουμε τα μισά. Και αν είναι να σωθεί και έστω και ένα παιδί που κινδυνεύει, δεν πειράζει αν 100 άλλοι προσποιούνται ψυχολογικά προβλήματα για να έχουν προνομιακή συμπεριφορά. Η γνώμη μου. Η ανθρώπινη ζωή είναι πολύτιμη.

 Και όσον αφορά στους γονείς των εθνοφρουρών, οφείλουν να  λαμβάνουν σοβαρά υπόψην τα παράπονα των παιδιών τους και τυχόν απειλές για αυτοκτονία και εάν δεν είναι ευχαριστημένοι από την αντιμετώπιση των κρατικών ειδικών, τότε να παραπέμπουν τα παιδιά τους σε ιδιώτες ψυχολόγους και ψυχιάτρους, τους οποίους θα επιλέξουν με βάση τις ικανότητες και την εντιμότητά τους και όχι με οποιοδήποτε άλλο κριτήριο.

Πίσω λοιπόν στο πώς αντιμετωπίζουν αυτοί που μένουν πίσω μια αυτοκτονία.

·        Το πρώτο και πιο συνηθισμένο συναίσθημα είναι η ενοχή. Ρωτούμε και ξαναρωτούμε τον εαυτό μας: υπήρχε κάτι που μπορούσα να κάνω για να προλάβω το κακό; Η ενοχή του επιζήσαντα, όπως ονομάζεται στην ψυχολογία είναι συνηθισμένη αντίδραση και φυσιολογικό να την έχουμε. Ο κάθε ένας από εμάς χρειάζεται τον χρόνο του και ίσως βοήθεια από ψυχολόγο για να μπορέσει να φτάσει στο συμπέρασμα πως κανένας δεν μπορεί να έχει απόλυτο έλεγχο πάνω στις πράξεις οποιουδήποτε άλλου ανθρώπου...Αν δεν φτάσουμε σε αυτό το συμπέρασμα, δεν θα μπορέσουμε να ξεπεράσουμε την ενοχή.

·        Ντροπή. Είναι φυσιολογικό να νιώθουμε πως αυτό που έκανε το αγαπημένο μας πρόσωπο, να θέσει τέρμα στην ζωή του, είναι μια πράξη που το ντροπιάζει στην κοινωνία και ντροπιάζει κι εμάς τους ίδιους. Αυτό φυσικά έχει σχέση και με το ισχυρό κοινωνικό και θρησκευτικό ταμπού κατά της αυτοκτονίας, το οποίο ως κοινωνικός κανόνας έχει σκοπό να προστατεύσει τα μέλη της κοινωνίας από του να βλάψουν τον εαυτό τους. Όταν φτάσει όμως και γίνει το κακό, όταν ήδη έχει αυτοκτονήσει το άτομο που αγαπούμε, δεν μπορούμε να κάνουμε τίποτα για να τον φέρουμε πίσω. Οπόταν οι κοινωνικοί κανόνες που καταδικάζουν την πράξη της αυτοκτονίας μας είναι άχρηστοι σε αυτό το στάδιο. Και χρειάζεται να καταβάλουμε προσπάθεια για να διώξουμε την αίσθηση της ντροπής από πάνω μας και από τον αγαπημένο μας που πέθανε. Θα ντρεπόμασταν εάν πέθαινε από καρκίνο; Τότε γιατί να ντραπούμε εφόσον πέθανε ως αποτέλεσμα μιας ψυχικής αρρώστιας; Είτε ψυχική είτε σωματική, πάλι αρρώστια είναι... Με την διαφορά πως η ψυχική είναι πιο δύσκολο να διαγνωστεί και να θεραπευτεί από την σωματική. Δεν είναι ντροπή κάποιος να είναι άρρωστος.....

·        Θυμός. Όταν κάποιος δικός μας πεθαίνει, είναι σαν να μας εγκαταλείπει. Είναι απόλυτα φυσιολογικό το συναίσθημα του θυμού για κάποιον αγαπημένο που έφυγε και μας άφησε. Όσο παράλογο κι αν ακούγεται αυτό. Είναι πιο εύκολο να ξεπεράσει κάποιος τον θυμό του για ένα αγαπημένο πρόσωπο που πέθανε από καρκίνο για παράδειγμα, παρά για ένα άτομο που αυτοκτόνησε. Μας βοηθάει στο να διαχειριστούμε αυτόν τον θυμό η βαθιά κατανόηση πως το άτομο που αυτοκτονεί, πεθαίνει λόγω της αρρώστιας του. Ακόμα και αν ο θυμός απευθύνεται δικαιολογημένα προς τα άτομα που τον στενοχώρησαν λίγο πριν πεθάνει, αν δεν ήταν άρρωστο αυτό το πρόσωπο, δεν θα πέθαινε. Αν του γινόταν έγκαιρη διάγνωση , ψυχοθεραπευτική  και ψυχοφαρμακοθεραπευτική παρέμβαση μπορεί να γλίτωνε. Επειδή ήταν άρρωστος πέθανε, από την αρρώστια του. Εάν αυτοί που τον πλήγωσαν έκαναν το ίδιο σε κάποιον που είναι ψυχικά υγιής, σίγουρα δεν θα είχε ως αποτέλεσμα τον θάνατό του. Άρα η αρρώστια είναι η βασική αιτία του θανάτου του αγαπημένου μας, οι αδικίες που του έγιναν η αφορμή για να δράσει ανεξέλεγκτα η αρρώστια.

·        Ανακούφιση. Αυτό το τελευταίο συναίσθημα σίγουρα δεν εφαρμόζεται στην περίπτωση του νεαρού εθνοφρουρού, ο οποίος δεν είχε αξιολογηθεί ψυχολογικά και εξόσον γνωρίζουμε δεν είχε παρελθόν ψυχικής ασθένειας. Στις  περιπτώσεις όμως που ένα άτομο πεθαίνει μετά από μακροχρόνιο αγώνα με την ψυχική αρρώστια, τις απόπειρες αυτοκτονίας, της εισαγωγής σε ψυχιατρικές κλινικές ή στο ψυχιατρείο, την μακροχρόνια ταλαιπωρία και του ιδίου και των γύρω του, ο θάνατος του μπορεί να φέρει και κάποια αισθήματα ανακούφισης. Τα οποία είναι απολύτως φυσιολογικά να τα έχουμε εάν έχουμε περάσει τόσα χρόνια αγωνίας, ταλαιπωρίας, φόβου και αναποτελεσματικών προσπαθειών. Το κακό είναι πως αυτά τα συναισθήματα της ανακούφισης συχνά γυρίζουν σε ενοχή ή ντροπή. Θεωρούμε πως είναι λάθος να νιώθουμε ανακούφιση, παρόλον που είναι απόλυτα φυσιολογικό, δεδομένων των συνθηκών που περιέγραψα πιο πάνω.

·        Λύπη. Ο θάνατος αντιμετωπίζεται μέσω της διαδικασίας του πένθους. Το κύριο χαρακτηριστικό του πένθους είναι το έντονο αίσθημα λύπης. Στην περίπτωση της αυτοκτονίας ενός νεαρού ανθρώπου, η θλίψη γίνεται πιο έντονη επειδή σκεφτόμαστε πόσα έχασε από την ζωή του, πόσα όνειρα και ελπίδες χάθηκαν και όλα όσα θα μπορούσε να ζήσει και δεν πρόλαβε.

Η ενοχή, η ντροπή, ο θυμός, η ανακούφιση και η λύπη είναι φυσιολογικά στάδια που περνούν οι άνθρωποι που μένουν πίσω από μια αυτοκτονία. Ίσως ένα άλλο συναίσθημα που μπορεί να προκύψει είναι και αυτό του φόβου μην τυχόν και το ίδιο συμβεί σε εμάς ή άλλα αγαπημένα μας πρόσωπα. Η γνώση του ότι η ψυχική ασθένεια ευθύνεται για την αυτοκτονία μπορεί να μας καθησυχάσει, με την έννοια ότι εάν τυχόν νιώσουμε οι ίδιοι αυτοκτονικοί ή παρατηρήσουμε άλλα άτομα γύρω μας να μιλούν για αυτοκτονία, υπάρχουν ψυχολόγοι και ψυχίατροι στους οποίους μπορούμε να απευθυνθούμε για να πάρουμε επαγγελματική βοήθεια. Και δεν φτάνει ένα άτομο στην αυτοκτονία από την μια μέρα στην άλλη. Άμα έχουμε τα μάτια μας και τα αυτιά μας ανοικτά, είναι πολύ πιθανόν να προλάβουμε να αντιμετωπίσουμε την ψυχική αρρώστια με την κατάλληλη θεραπεία.

Πολύ δύσκολο θέμα η αντιμετώπιση μιας αυτοκτονίας. Είναι από τις πιο δύσκολες διαδικασίες πένθους. Ας συμπαρασταθούμε ο ένας στον άλλο όσοι μείναμε πίσω, ας υπενθυμίζουμε συνεχώς στον εαυτό μας και στους γύρω μας ότι δεν  μπορούμε ποτέ να έχουμε απόλυτο έλεγχο πάνω στις πράξεις ενός άλλο ανθρώπου, όσο κι αν τον αγαπούμε, κι ας θυμόμαστε με αγάπη τις καλές στιγμές που έζησε αυτός ο άνθρωπος και που ζήσαμε μαζί του.

Όλοι θα πεθάνουμε μια μέρα. Ο θάνατος είναι αναπόφευκτος. Η ζωή τόσο σύντομη έστω κι αν πεθάνεις γέρος. Ας την ζήσουμε κάθε μέρα σαν να είναι η τελευταία για να τιμήσουμε την μνήμη του αγαπημένου μας που έφυγε. Ας διατηρούμε την μνήμη του ζωντανή με το να αναπαράγουμε όλα τα καλά του.

Θέκλα Πετρίδου

Ψυχολόγος, ψυχοθεραπεύτρια, συγγραφέας

Μέλος του Συνδέσμου Ψυχολόγων Κύπρου και της Βρετανικής Ψυχολογικής Εταιρείας

Αρ. Επαγγελματικής άδειας: 24/677 (Ελληνική Δημοκρατία, Ε. Ε.)

Δημοσθένη Σεβέρη 15^Α, διαμ.26, Λευκωσία 1080

Email: theklapetridou@yahoo.gr

Ιστοσελίδα:  http://www.theklapetridou.com

Τηλ: 99603422 . Φαξ: 22254606

Αγαπώ με για να μπορώ να πω αγαπώ σε....

Καλημέρα, καλημέρα!
Σαββατιάτικο πρωινό με καφέ, συνειδητά επιλεγμένη μοναχικότητα, και το πληκτρολόγιο εύκαιρο.
Τι καλύτερη ευκαιρία να γράψω στο ιστολόγιό μου, που το έχω παραμελήσει με τα πρόσφατα τρεχάματα που έχω με την εκπομπή.
Ναι, είμαι πολύ χαρούμενη αυτές τις μέρες, γιατί μου δίνεται η ευκαιρία να συνεργάζομαι με την εκπομπή "Έχουμε και Λέμε" στο Mega, με τον Τάσο Θεοδώρου και την Έλενα Ευσταθίου.
Έχει από το 1998 που εμφανίζομαι στην τηλεόραση ως ψυχολόγος, που πρώτη φορά είμαι μόνιμη συνεργάτης σε εκπομπή που μεταδίδεται σε ώρα που μπορεί να την δει τόσος  πολύς κόσμος.
Σάββατο και Κυριακή απόγευμα, 4-6 μμ η εκπομπή.
Ήμουν για χρόνια τακτική συνεργάτης σε πρωινές εκπομπές ή απογευματινές που παρουσιάζονταν σε καθημερινές μέρες της εβδομάδας. Τώρα με την εκπομπή αυτή, έχω πρόσβαση να επικοινωνήσω με πολύ περισσότερο κόσμο. Και το χαίρομαι πολύ, το χαίρομαι αφάνταστα και ευχαριστώ όλους τους φίλους και τηλεθεατές για τα τόσο όμορφα, συγκινητικά μηνύματα που λαμβάνω, καθώς και τα email τους με τα θέματά τους.
Κατά την διάρκεια της εκπομπής, συνήθως απαντούμε σε ένα επιλεγμένο γράμμα από τηλεθεατή, (δεν επιθυμούν όλοι όσοι μου γράφουν να δημοσιοποιηθεί η επιστολή τους) και κάνουμε συζήτηση με αφορμή το περιεχόμενο του γράμματος και απαντούμε και σε τηλεφωνικές γραμμές.
Μια γεύση από την εκπομπή:

Όλα τα videos της εκπομπής, τα ανεβάζω κάθε εβδομάδα,  στο κανάλι μου στο Youtube
Όσοι θέλετε να μου γράψετε για το θέμα που σας απασχολεί, στην ηλεκτρονική μου διεύθυνση (email) theklapetridou@yahoo.gr και σας παρακαλώ, να μου διευκρινίσετε εάν θέλετε το γράμμα να προβληθεί στην εκπομπή ή να απαντηθεί ιδιωτικά.

Ίσως ζούμε στην πιο δύσκολη φάση της Κύπρου μας από το 1974 και μετά. Πολλά θέματα μας απασχολούν. Η οικονομική κρίση, η ανεργία, η μείωση ή και παντελής έλλειψη οικονομικών πόρων πυροδοτούν και μια σειρά άλλων συναισθηματικών, πρακτικών, ψυχολογικών αδιεξόδων. Οι απαντήσεις που δίνω στα γράμματα σας φυσικά δεν αποκαθιστούν ούτε την επίσημη διάγνωση, ούτε φυσικά και την ψυχοθεραπεία, είναι μια γνώμη από έναν άνθρωπο που ασχολείται επιστημονικά με τα θέματα αυτά.
Και όπως λέμε πάντα και στην εκπομπή, όποιος δεν μπορεί οικονομικά να απευθυνθεί σε ιδιώτη ψυχολόγο ή ψυχίατρο, ευτυχώς στα κρατικά νοσοκομεία υπάρχουν προσοντούχοι συνάδελφοι, στους οποίους μπορεί ο κάθε ένας να απευθυνθεί για να πάρει βοήθεια.

Για να είμαι ειλικρινής, όλα τα  μηνύματα που λαμβάνω είναι θετικά, αγαπητικά, ενθαρρυντικά και με ευγνωμοσύνη.
Δεν έχω κανένα παράπονο από τον κόσμο, τους χιλιάδες φίλους στο Facebook, που σχεδόν γέμισε και το δεύτερο προφίλ μου, όσοι μου κάνετε αίτημα φιλίας και δεν σας αποδέχομαι, μπορείτε να με ακολουθήσετε ή  να πατήσετε like στην σελίδα μου στο Facebook, γιατί νομίζω αν ανοίξω και τρίτο προφίλ, θα χάσω τον μπούσουλα και δεν θα μπορώ να βρίσκω όλα σας τα μηνύματα και να ανταποκρίνομαι.
Αλλά...,
Όταν κάποιος εκτεθεί στην δημοσιότητα, ελκύει προς τον εαυτό του, όχι μόνο θετικά, επαινετικά σχόλια, αλλά και αρνητικά.
Αυτές τις μέρες,άθελά μου,  ήρθα σε επαφή με μια παλιά πληγή. Πληγή που κακοφόρμισε από τον πολύ καιρό.
Δεν θα μπω σε λεπτομέρειες, αυτές δεν αφορούν κανένα, ούτε καν εμένα, θα πω μόνο επιγραμματικά πως κάποιος άνθρωπος, με κάποια ισχύ στα επαγγελματικά μας, με έχει "πάρει από κακό μάτι" εδώ και δυο-τρία χρόνια και μου κάνει την ζωή ποδήλατο όποτε του δοθεί η ευκαιρία...
Δεν μπορώ να αντιληφθώ εάν πρόκειται για επαγγελματική, προσωπική ή σεξιστική αντιζηλία. Ούτε και με ενδιαφέρει, για να είμαστε ειλικρινείς.
Εγώ κάνω την δουλειά μου όσο καλύτερα μπορώ και με αγνές προθέσεις, προσφέρω όσα μπορώ να προσφέρω από τον χώρο της δουλειάς μου και της pro bono δουλειάς μέσω του διαδικτύου  και της τηλεόρασης και είμαι καλά με τον εαυτό μου και την συνείδησή μου.
Από το 2001 μέχρι το 2004 ήμουν διορισμένη στην Ειδική Εκπαίδευση στο Υπουργείο Παιδείας, και στις 12 Νοεμβρίου το 2004, παραιτήθηκα συνειδητά, επειδή επέλεξα να εργάζομαι ως ιδιώτης ψυχολόγος. Δεν μου άρεσε να είμαι κυβερνητική υπάλληλος, ήθελα και θέλω να είμαι ιδιώτης. Αυτό μου αρέσει να κάνω, αυτό μου γεμίζει την ψυχή μου, αυτό με ευχαριστεί.
Δεν ασχολούμαι με κανέναν άλλο. Δεν με ενδιαφέρει τι κάνουν οι άλλοι, ούτε καν ξέρω τι κάνουν. Δεν μπορώ να τους κατηγορήσω για οτιδήποτε, γιατί δεν είναι από την δουλειά μου. Δεν με κόφτει.
Μπορεί αυτό να ακούγεται εγωιστικό, αλλά είναι η άμυνα μου για να μπορώ να λειτουργώ όπως λειτουργώ, για να μην τρελαθώ.
Και θέλω να πιστεύω πως δεν έχω δημιουργήσει συνειδητά ή ασυνείδητα πρόβλημα σε κανέναν άνθρωπο με τον οποίο συναναστρέφομαι.
Αυτή μου η στάση, πηγάζει και από την διαπαιδαγώγηση, που μου έδωσε ο πατέρας μου, ο π. Ανδρέας Πετρίδης , ο οποίος είχε μια πολύ όμορφη πνευματική παρουσία στην εκπομπή του Δημήτρη Σούγλη στο Έξτρα την προηγούμενη Τετάρτη
Παρακολουθώντας τον πατέρα μου να μιλά στην εκπομπή την Τετάρτη, καθηλώθηκα μπροστά από την τηλεόραση και πέρασαν από το μυαλό μου όλες οι καλές διδαχές που πήρα από εκείνον μεγαλώνοντας. Ο πατέρας μου δεν είναι τέλειος, ούτε φυσικά κι εγώ. Έκανε και κάνει και θα κάνει λάθη, το ίδιο και η κόρη του. Είναι άνθρωπος του πνεύματος όμως, με έμαθε να διαβάζω, να μελετώ και να ασκούμαι πνευματικά. Ήταν ο,τι έπρεπε αυτά που έλεγε την Τετάρτη, επειδή τις δυο επόμενες ημέρες μου χρειάστηκαν. Μου θύμισε για ακόμη μια φορά τον πνευματικό προορισμό του ανθρώπου στη γη, το πόση αξία έχει η ψυχική γαλήνη και οι αρετές του πνεύματος για να μπορεί ο άνθρωπος να είναι καλά με τον εαυτό του.
Μου θύμισε την συγχώρεση, την αγάπη, την κατανόηση, την πνευματική υπέρβαση.
Και για αυτό σήμερα, μπορώ να πω στον "εχθρό" μου ότι τον αγαπώ.
Λυπούμαι για τα αρνητικά συναισθήματα τα οποία τον κατακλύζουν. Λυπούμαι που αναστατώνεται και ο ίδιος και αναστατώνει και άλλους γύρω του. Δεν του κρατάω κακία. Μόνο κούραση νιώθω από έναν ανελέητο και χωρίς νόημα ψυχολογικό πόλεμο.
Ναι, αγαπώ σε, επειδή αγαπώ τον εαυτό μου.
Αγαπώ σε, επειδή θα μπορούσε να ήμουν εγώ στην θέση σου, να άφηνα να με κατακλύσει ο εγωισμός, η κακία και η εκδικητικότητα. Αγαπώ σε, γιατί καταλαβαίνω πως δεν είναι δύσκολο να παρασυρθεί ένας άνθρωπος από τον θυμό του και να δρα κακόβουλα προς τους άλλους.
Δεν μπορείς να μου κάνεις κακό. Μόνο να με ταλαιπωρήσεις, να με κουράσεις και να με βοηθήσεις έτσι να γίνω καλύτερος άνθρωπος.
Δεν μπορείς να μου πάρεις ο,τι έχω στην ψυχή μου. Την αγάπη για μένα, για σένα, για τον κόσμο.
Δεν μπορείς να με κάνεις να σταματήσω  να πιστεύω  πως κατά βάθος όλοι οι άνθρωποι είναι καλοί.
Δεν μπορείς να με φέρεις στο σημείο να απελπιστώ για το μέλλον μου.
Εδώ δεν απελπίστηκα για το μέλλον αυτού του τόπου, με τόσα φαύλα που συμβαίνουν και μας οδήγησαν στην ηθική, πνευματική και οικονομική κρίση.
Δεν απελπίστηκα που είμαι μόνη μου τόσα χρόνια και μεγάλωσα δυο μωρά χωρίς καμιά βοήθεια.
Δεν απελπίστηκα όταν αντιμετώπισα τον θάνατο φάτσα-κάρτα όταν αρρώστησα πριν  4-5 χρόνια.
Δεν απελπίστηκα όταν έκανα την βλακεία να ασχοληθώ με την πολιτική και έχασα όχι μόνο στις εκλογές, αλλά και σε πολλά άλλα, ξέρεις εσύ, εκεί βρήκες την ευκαιρία να κτυπήσεις για πρώτη φορά.
Δεν απελπίστηκα και δεν έχω σκοπό να απελπιστώ.
Γιατί έχω βιώσει αμέτρητες φορές και στην δική μου ζωή και στων γύρω μου, πως εκεί που όλα φαίνονται πως καταρρέουν, πάντα υπάρχει ελπίδα, στο τέλος έρχεται το νόημα το πνευματικό για κάθε ταλαιπωρία που περνούμε, είτε εξαιτίας μας, είτε εξαιτίας άλλων.
Ο άνθρωπος είναι καλός. Οι άνθρωποι είναι καλοί. Μπορούμε να γίνουμε καλύτεροι. Υπάρχουν πάντα ευκαιρίες για να προοδεύουμε πνευματικά και συναισθηματικά.
Μπορώ να γίνω καλύτερη, μπορείς να γίνεις καλύτερος. Δεν υπάρχει λόγος να αλληλοκατασπαρασσόμαστε. Δεν υπάρχει λόγος να προκαλούμε πόνο, ενώ μπορούμε να σκορπούμε αγάπη.
Η ζωή είναι όμορφη, και μαζί θα την κάνουμε ακόμη ομορφότερη.
Αγαπώ σε κι ας δείχνεις πως με μισείς....
Καλημέρα :-) χ χ χ

Έχει πανσέληνο απόψε...

Έχει πανσέληνο απόψε...
Κι ειν΄ωραία;
Κάθομαι μόνη στη βεράντα και σκέφτομαι.
Έχει τόσα πολλά να σκεφτώ αυτές τις μέρες. Πάντα ο Ιούλης στην Κύπρο είναι επίπονος, όπως ήταν το φως της σελήνης εψές... Παρόλο που δεν ήταν πανσέληνος, το σχεδόν ολόγιωμο φεγγάρι "έκαιγε"...
Έχω εξομολογητική διάθεση απόψε.
Να ανοίξω την καρδιά μου
Να γράψω χωρίς φόβο και με πάθος.
Δεν μπορώ να αφήσω το πάθος, ούτε την δύναμη μου. Αυτή είμαι εγώ.
Η δύναμη μου ξεκίνησε ως ασπίδα σε μια παιδική ηλικία παράταιρη.
Κουβαλούσα μαζί μου βιώματα παράξενα για τα άλλα παιδιά στο σχολείο, στη γειτονιά μου...
Σκεφτόμουν παράξενα, διαφορετικά, έμαθα να συλλαβίζω με τον Παπαδιαμάντη και τις Γραφές. Αυτά υπήρχαν στις βιβλιοθήκες των γονιών μου και δεν είχαμε καν τηλεόραση.
Έτσι λοιπόν, για να μπορέσω να επιβιώσω έπρεπε να δυναμώσω. Να δείχνω πως δεν με ενοχλεί, μέχρι να μην με ενοχλεί η διαφορετικότητα μου...
Και οπλίστηκα με θάρρος, δύναμη, αντοχή. Έμαθα να μιλάω δυνατά και να υπερασπίζομαι τον εαυτό μου και τους άλλους. Έμαθα να αντιμιλώ, να αμφισβητώ, να διεκδικώ.
Θυμάμαι πως ένιωθα άσχημη, αλλόκοτη, παράξενη, χοντροκαμωμένη. Είχα αισθήματα από μέσα μου όμως, ήμουν κορίτσι είχα όνειρα. Τα έκρυβα όλα αυτά όμως, γιατί νόμιζα πως θα με έκαναν ακόμη πιο ευάλωτη στην απόρριψη και την βία. Φαινόμουν δυνατή, δυναμική, σκληρή, θαρραλέα.
Τα ίδια και στο πανεπιστήμιο. Λίγοι άνθρωποι γνώρισαν την αδυναμία μου. Γιατί πάντα, πίσω από μια πανοπλία δύναμης, κρύβεται μια κραυγάζουσα αδυναμία.
Δεν ήμουν όμως ουσιαστικά δυνατή. Δεν επαναστάτησα στην εφηβεία μου, ήμουν μικρομέγαλη από τα 20 μου. Για αυτό και παντρεύτηκα νωρίς τον πρώτο τυχόντα, τον μόνο που δεν φοβήθηκε την δύναμικότητά μου και ήρθε κοντά από συμφέρον.
Και από κει και πέρα, μετά το πέρας των σπουδών μου και με ένα παιδί στην αγκαλιά, κλήθηκα όντως να γίνω, όχι απλώς να φαίνομαι δυνατή.
΄Οταν αποκοτήσεις να φέρεις ένα παιδί στον κόσμο, είσαι υπεύθυνος για τα πρώτα τουλάχιστον 15 χρόνια να είσαι εκεί συνεχώς, να ακούς, να βλέπεις, να αντέχεις.
Να αντέχεις που το παιδί σου είναι διαφορετικό από εσένα, που έχει ανάγκες που υπερβαίνουν τις δικές σου, που δεν μπορείς να ορίζεις πλέον ούτε το ίδιο σου το σώμα. Θήλασα τα παιδιά μου για πάνω από ένα χρόνο και δεν το μετανιώνω. Όσο κουραστικό κι αν ήταν.
Επίσης, όταν κάνεις τη δική μου δουλειά, όταν είσαι ψυχολόγος και οι άνθρωποι σου εμπιστεύονται το είναι τους, επίσης έχεις μεγάλη, τεράστια ευθύνη. Να είσαι εκεί, να ακούς, να σκέφτεσαι, να αναλύεις, να στηρίζεις, να προβλέπεις, να προσέχεις, να θεραπεύεις. Δεν σηκώνει ψευτιά, ούτε βαρεμάρα αυτή η δουλειά. Αναγκαστικά δυναμώνεις για  να την επιτελέσεις.
Δεν θα μπω σε λεπτομέρειες για το πώς εξελίχθηκε η ζωή μου τα τελευταία 16 χρόνια αφότου τελείωσα το πανεπιστήμιο κι άρχισα να δουλεύω όντας και μάνα.
Δεν έχουν σημασία οι λεπτομέρειες.
Σημασία έχει ότι επέλεξα να είμαι δυνατή.
Και δεν το μετανιώνω.
Κι αν αυτό με κάνει απωθητική ως γυναίκα, χαλάλι.
Χαλάλι για τα παιδιά μου και τους πελάτες μου, που τους αγαπώ.
Δεν το επέλεξα συνειδητά αρχικά να είμαι δυνατή.
Συνέβηκε.
Προχθές συζητούσαμε με τη μάνα μου το γεγονός πως συνελήφθηκα μεταξύ πρώτης και δευτέρας εισβολής το 1974 και πως τέτοιες μέρες είναι τα κινέζικα γενέθλιά μου.
Είμαι παιδί του πολέμου, μεγαλωμένη σε μια κοινωνία γεμάτη φόβους, στερεότυπα και επίπονες αντιθέσεις. Σε μια κοινωνία που δεν μου αρέσει όπως λειτουργεί, αλλά που αγαπώ πολλά από τα μέλη της.
Δεν ονειρεύτηκα για μένα να είμαι μόνη, χωρίς σύντροφο, αλλά κανείς δεν μπορεί να σχεδιάσει στην παραμικρή λεπτομέρεια το μέλλον του.
Ονειρεύτηκα για μένα να είμαι τίμια, αληθινή και υπεύθυνη. Και να αγαπάω. Να αγαπάω τον κόσμο και τα παιδιά του κόσμου ωσάν να είναι δικά μου. Να πονώ με τον πόνο των ανθρώπων που έρχονται να ζητήσουν τη βοήθεια μου και να χαίρομαι με τη χαρά τους. Να μεγαλώσω παιδιά που να έχουν ρίζες και φτερά... Αυτά, φαίνεται πως τα καταφέρνω.
Κι ας είμαι μόνη απόψε, που έχει πανσέληνο κι είναι ωραία.
Κι ας είμαι δυναμική και φοβιστική για κάποιους, ξέρουν αυτοί.
Τουλάχιστον δεν ζω στη Σατραπεία.....

Η μάνα μου νευριάζει με...!

"Σαν την μάναν εν έσιει..."

Ευτυχώς....!

Με έπιασε το μητροκτονικό μου παραλήρημα σήμερα. Από χθες δηλαδή, που πήγα στην Πάφο για το Σαββατοκύριακο και η μάνα μου δεν άφησε τίποτα να πέσει κάτω, επινόησε μάλιστα και προβλήματα εκεί που δεν υπήρχαν για να βγάλει ίσως τα νεύρα της πάνω μου...

Τη μάνα μου αγαπώ την. Τζιαι τζιείνη αγαπά με. Αλλά δεν είναι αυτό το πρώτο πράγμα που μου έρχεται στο μυαλό όταν την φέρω στη σκέψη μου....

Λοιπόν, επειδή έγραψα ένα δυο θυμωμένες ενημερώσεις καταστάσεις στην ιστοσελίδα μου στο Facebook, και κάποιοι μεγαλύτεροι σε ηλικία φίλοι αναστατώθηκαν κάπως, γράφω εδώ εκτενώς για να εξηγήσω τη δική μου οπτική του θέματος.

Κατ'αρχάς, για να είμαι απολύτως ειλικρινής, γνωρίζω πως την ενοχλεί αφάνταστα να μιλώ για αυτήν δημοσίως, οπόταν ο αρχικός μου στόχος ίσως είναι η εκδίκηση, σωστά; 

Εκφράζομαι δημοσίως για να εκτονώνομαι, για να ξεκαθαρίσω τις σκέψεις μου γράφοντας και επειδή ίσως κάποιοι αναγνώστες βρουν κάποιες εξηγήσεις σε δικές τους απορίες μέσα από τα γραφόμενα μου. Και επίσης επειδή ίσως έτσι βοηθήσω λιγάκι στο να σπάσει αυτό το κοινωνικό ταμπού στην Κύπρο πως δεν λέμε τα προβλήματά μας, δεν αφήνουμε τους άλλους να καταλάβουν πως κάποια θέματα και άνθρωποι μας ταλαιπωρούν... Όλοι έχουμε προβλήματα, όλοι έχουμε δύσκολες μέρες, όλοι έχει στιγμές που νομίζουμε πως θα τρελαθούμε...

Λοιπόν,

για μένα, η αγάπη της μάνας είναι αδιαμφισβήτητη ακριβώς επειδή πρόκειται περί κτηνώδους ενστίκτου. 

Δεν μπορείς να επαινέσεις κάποιον επειδή έπραξε όπως προγραμματίστηκε από τη φύση, ούτε να τον κατηγορήσεις βέβαια.

Τι είδους αγάπη όμως είναι η  ενστικτώδης μητρική;

Αγάπη που έχει να κάνει με το να επιδιώξεις την εγκυμοσύνη, να την κρατήσεις, να προσέχεις το μωρό όταν είναι βρέφος και νήπιο, να το ταΐζεις, να το καθαρίζεις, να το ντύνεις, να το κοιμίζεις και γενικώς να το βοηθήσεις να επιβιώσει μέχρι να αρχίσει να αυτοεξυπηρετείται...

Ως εκεί.

Θυμάμαι όταν ήταν τα παιδιά μου πιο μικρά μου έλεγαν πως με αγαπούν πολύ.(Τις φορές που δεν μου έλεγαν πως με μισούν...:-). Τους ρωτούσα γιατί;

Και μου απαντούσαν:

-Επειδή μας προσέχεις

-μας μαγειρεύεις

-μας παίρνεις σχολείο

-μας αγοράζεις ρούχα

-μας προσέχεις όταν κοιμόμαστε το βράδυ

-οδηγείς ασφαλώς όταν είμαστε στο αυτοκίνητο κτλ....

Κι εγώ τους έλεγα πως αυτά ήμουν υποχρεωμένη να τα κάνω, επειδή εμένα μου κάπνισε να τους γεννήσω. Και πως δεν χρωστούν καμιά υποχρέωση σε εμένα για αυτό. Και πως προτιμώ να με συμπαθούν/αγαπούν, όταν και αν  θα καταφέρω να τους αγαπώ, εκτιμώ, σέβομαι και τους αφήνω ελεύθερους μέσα στα πλαίσια της ηλικίας τους....

Διάφορες μορφές της μητρικής αγάπης, που υπερβαίνουν την ενστικτώδη της μορφή:

ΘΕΤΙΚΕΣ

• Σεβασμός στην ελευθερία και την προσωπικότητα του παιδιού μας
• Σεβασμός στις επιλογές του
• Συνειδητή προσπάθεια ώστε τα παιδιά μας να αποκτήσουν υπευθυνότητα και συναισθηματική ωριμότητα ανάλογη της ηλικίας τους.
• Προσπάθεια να κατανοήσουμε τα κίνητρα τους όταν φέρονται με τρόπους που δεν καταλαβαίνουμε
• Προσπάθεια να καταλάβουμε τα δικά μας κίνητρα όταν έχουμε αρνητικά συναισθήματα απέναντι τους. Γιατί ναι, συμβαίνει και αυτό: η μάνα να έχει αρνητικά συναισθήματα για το παιδί της, είναι ανθρώπινο....
• Έγνοια να μεγαλώσουμε παιδιά με ρίζες και φτερά. Να νιώθουν αγάπη, αποδοχή, εγγύτητα από τη μάνα τους και ταυτόχρονα ανένοχα να ανοίγουν τα φτερά τους για να γνωρίσουν τον κόσμο και να διαμορφώσουν τη ζωή τους ελεύθερα και υπεύθυνα
• Συνειδητή θυσία χρόνου, ενέργειας, σημασίας προς τα παιδιά μας. Πρώτα από όλα έχουν ανάγκη τη σημασία από τη μάνα τους..... (Και όταν δεν την παίρνουν από την αρχή, τότε αναπτύσσουν συμπεριφορές που επιζητούν σημασία και μετά λέμε πως φταίνε αυτά....)

ΑΡΝΗΤΙΚΕΣ

• Υπερπροστασία
•  Χειραγώγηση με μέσο τα χρήματα
• Προβολή κι επιβολή απωθημένων στα παιδιά μας
• Σύγκριση των παιδιών μας με άλλους, συμπεριλαμβανομένου και του εαυτού μας
• Ζήλια προς τα παιδιά μας
• Αντιπάθεια για όσα κάνουν τα παιδιά μας και φοβόμαστε πως μπορεί να τα κάνουμε κι εμείς, ή κάναμε στο παρελθόν και φοβόμαστε πως θα ξανακάνουμε ή θέλουμε να κάνουμε και δεν το αποτολμούμε...

Σε μια τηλεοπτική εκπομπή, έτυχε να αναφέρω το θέμα της ζήλιας της μάνας προς την κόρη. Και η τηλεθεάτρια απόρησε έντονα...

Μετά το τέλος της εκπομπής με ρώτησε ακόμη πιο απορημένα: Μα υπάρχουν μητέρες που ζηλεύουν τα παιδιά τους; Αλήθεια; Εμένα η μάνα μου όλη την ώρα μου λέει πόσο όμορφη είμαι, και πόσο με καμαρώνει και με λούζει με θετική ενέργεια...

-Ήμουν σίγουρη..., της απάντησα. Έτσι εξηγείται και η αυτοπεποίθηση και η επιτυχία σου....:-)

Η δική μου η  μάνα δεν με επαινεί ποτέ και ο,τι κάνω για αυτήν είναι λάθος. 

Need say no more....

Φιλιά,

Θέκλα